สำเนาของ อรุณสวัสดิ์ “เต้าเต๋อจิง”เผยแพร่วันที่ 8 กรกฎาคม 2568

🌹วางจิตออกนอกการกระทำที่ฝืนธรรมชาติ  มุ่งสู่สภาวธรรมแห่ง  “ความดีสูงสุดเหมือนดั่งน้ำ”       

อาจารย์จ้าวเมี่ยวกว่อ

“ความดีสูงสุด” ของสายน้ำต่างจากความดีในทางโลก  แก่นแท้ของความดีของสายน้ำเป็นความดีแบบ “อู๋เหวย” ที่แตกต่างจากความดีทางโลกที่กระทำโดยเจตนา ความดีที่สอดคล้องกับอู๋เหวยย่อมสอดคล้องกับธรรมชาติ  เหมือนสายน้ำที่ไหลอย่างเป็นธรรมชาติ ส่วนความดีทางโลกนั้นยังฝังเร้นความจงใจอยู่ เปรียบดั่งไม้ในกระถางที่ถูกตัดแต่งตามใจคน ความแตกต่างนี้สามารถสรุปได้หลัก ๆ สามประการคือ

ประการแรก ในแง่แรงจูงใจ ความดีทางโลกมักจะยึด “ตัวฉัน” เป็นศูนย์กลาง

“เต๋าเต๋อจิง”  บทที่ 27  กล่าวว่า “ทำความดีไม่ทิ้งร่องรอย”  ความดีทางโลกนั้น ย่อมมี “ตัวฉัน” เป็นจุดศูนย์กลาง มักทำความดีเพื่อสะสมบุญกุศล หรือมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้อื่นยอมรับ  ซึ่งแม้จะก่อประโยชน์แก่ผู้อื่น แต่ลึก ๆ แล้วเป็นการแลกเปลี่ยนต่อรอง นี่เป็นการขยายการยึดติดออกไปเป็นอีกรูปแบบหนึ่งนั่นเอง ดังนั้น สิ่งที่ได้รับก็เพียงบุญตอบแทน แต่ก็ยังไม่สามารถไขว่คว้าคุณธรรมอันบริสุทธิ์เข้ามาได้   และในเมื่อเคราะห์และโชคเป็นสิ่งคู่กัน คนที่จมอยู่ในโชคลาภก็อาจพัฒนาได้ยาก เพราะบางครั้งเมื่อมีมากไป การเติบโตก็ยิ่งช้าลง

แต่สายน้ำได้สลาย “ตัวฉัน”  เพราะน้ำไม่รู้ว่าอะไรคือ “ความดี”  แต่การกระทำของน้ำล้วนสร้างความดีไปทุกหนทุกแห่ง นี่ล้วนเป็นสัญชาตญาณของน้ำที่แสดงออกมาโดยธรรมชาติ น้ำเพียงแค่ดำรงอยู่ในความเป็นจริง และปฏิบัติจริง แต่ไร้จุดมุ่งหมาย ไร้การหยั่งคำนวณ และไม่ทิ้งร่องรอยใดไว้  สายน้ำเมื่อยิ่งไร้อัตตา ก็ยิ่งใกล้เคียงเต้า  ยิ่งเปิดกว้างก็ยิ่งยั่งยืน นี่แหละคือเหตุผลที่เรียกว่า “ความดีสูงสุด”

ประการที่สอง ในแง่ของรูปแบบหรือวิธีการ ความดีของทางโลกมักเน้นรูปแบบมากกว่าคุณค่าที่แท้จริง

บทที่ 18 กล่าวว่า “เมื่อเต้าเสื่อมโทรมลง เมตตายุติธรรมจึงเกิดขึ้น”  ความดีแบบทางโลก มักยึดติดกับพิธีการหรือรูปแบบ เช่น บริจาคเงินแล้วประกาศชื่อ ทำความดีเพื่อรอการยกย่อง หรือช่วยเหลือเพื่อให้คนสำนึกบุญคุณ  เมื่อใดที่เราต้องเน้นย้ำความดีที่ได้กระทำ นั่นอาจสะท้อนว่าเราได้สูญเสียจิตแท้อันบริสุทธิ์เรียบง่ายไปแล้ว

แต่ความดีของสายน้ำไม่มีรูปแบบตายตัว เพราะสามารถเปลี่ยนสภาพกลายเป็นไอน้ำระเหยสู่ฟากฟ้า หรือเป็นหยดน้ำค้างหล่อเลี้ยงป่าเขา   สายน้ำย่อมคล้อยตามเจตนารมณ์ของฟ้าดิน เพราะความดีของน้ำนั้น ไม่จำเป็นต้องตีความ  ไม่ต้องการคำชมหรือให้จดจำ  น้ำเพียงแค่เป็นดั่งลมหายใจเข้าออกอย่างธรรมชาติ ดังนั้น จึงถูกเรียกว่า “ความดีสูงสุด”

ประการที่สาม หากพิจารณาจากผลลัพธ์ ความดีทางโลกยากนักที่จะไร้ข้อบกพร่อง

บทที่ 17 กล่าวว่า “ผู้นำที่ดีพึงระวังคำพูด เมื่อผลงานสำเร็จลุล่วง ประชาชนต่างพากันกู่ก้องว่า อันที่จริงภารกิจล้วนสำเร็จด้วยความสามารถของเราเอง”  ความดีทางโลกโลกีย์ การให้และการรับมักมีเส้นแบ่งชัดเจน ผู้ให้มักรู้สึกเหนือกว่า ส่วนผู้รับก็อาจรู้สึกต้องการพึ่งพาจนเกิดความเคยชิน  เมื่อจิตว้าวุ่น สิ่งที่เกิดขึ้นก็ไม่ใช่ธรรมชาติ นี่คือจุดบกพร่องของความดีแบบนี้

แต่ “ความดีสูงสุดเหมือนดั่งน้ำ” นั้นไม่เหมือนกัน  ผู้คนกลับไม่รู้สึกว่าได้รับอานิสงส์ แต่อานิสงส์นี้ได้เปลี่ยนแปลงทุกสิ่งอย่างเงียบ ๆ   เราต่างเติบโตด้วยการหล่อเลี้ยงจากสายน้ำ จึงยอมรับน้ำเป็น “ครูแห่งความดี” โดยธรรมชาติ เราจึงเรียนรู้คุณสมบัติของน้ำโดยสมัครใจ และจิตของเราก็ถูกขัดเกลาจนเติบใหญ่  ในที่สุด จึงใช้คุณธรรมในตนย้อนกลับไปตอบแทนบุญคุณของน้ำ  นี่คือพลังที่ขัดเกลาจิตใจผู้คนให้อ่อนโยนดั่ง “ความดีสูงสุด” ของน้ำ

ดังนั้น ความดีในทางโลกเปรียบเหมือนงานแกะสลักอัญมณี แม้งามแต่ก็ขาดความเป็นธรรมชาติ ในขณะที่ “ความดีสูงสุดเหมือนดั่งน้ำ” เปรียบเสมือนหยกแท้ที่ไม่เจียระไน งามตามธรรมชาติและกลมกลืนกับเต้า  ความแตกต่างระหว่างสองแนวทางนี้อยู่ที่คำว่า “ตัวฉัน” เมื่อใดก็ตามที่สลาย “ตัวฉัน” ได้แล้ว การยึดติดก็จะถูกสลายหายไปด้วย  เมื่อนั้นหนทางสู่การเปลี่ยนแปลงของชีวิตก็จะเปิดออก

🌹อรุณสวัสดิ์ ชีวิตนี้ ครึ่งหนึ่งคือความเรียบง่ายของปากท้อง อีกครึ่งหนึ่งคือความฝันอันยิ่งใหญ่ หากหยอดเกลือสักนิด ก็จะเค็ม เหยาะน้ำหวานสักหน่อย ก็จะหวานฉ่ำ จะปรุงรสชาติของชีวิตแบบไหนอยู่ที่มือเรา สวิตช์ของความผาสุก อยู่ในน้ำมือของตน

อาจารย์จ้าวเมี่ยวกว่อ วันที่  22 พฤษภาคม  2568 🌹🌹🌹