สำเนาของ อรุณสวัสดิ์ “เต้าเต๋อจิง”เผยแพร่วันที่ 12 กรกฎาคม 2568

🌹ตั้งตนในที่ต่ำเพื่อหล่อเลี้ยงคุณธรรมอันยิ่งใหญ่  ให้อภัยและโอบรับทุกสิ่งจึงมีจิตอันกว้างใหญ่   

อาจารย์จ้าวเมี่ยวกว่อ

เนื้อหา “อยู่ที่ต่ำซึ่งผู้คนรังเกียจ”

ข้อความนี้หมายถึง คนทั่วไปมักชอบอยู่ที่สูง แต่ไม่อยากโน้มตัวลงไปที่ต่ำ รักความสว่างใส ปฏิเสธความมัวหมอง แต่สายน้ำเท่านั้นที่ยอมอยู่ต่ำ น้อมรับความขุ่นมัวและหมิ่นประมาท และด้วยธรรมชาติอันบริสุทธิ์ของตนที่สามารถชำระล้างสิ่งขุ่นมัวทั้งหลาย และให้โลกกลับมาใสบริสุทธิ์อีกครั้ง นี่คือคุณสมบัติประการที่ 3 ของน้ำ นั่นคือ   “แปรความแปดเปื้อนสู่ใสสะอาดด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน”

ก่อนอื่น การที่สายน้ำ “อยู่ที่ต่ำซึ่งผู้คนรังเกียจ” ได้อย่างธรรมชาติ  เพราะเป็นสัญชาตญาณของน้ำที่อ่อนน้อมถ่อมตน

“เต้าเต๋อจิง” บทที่ 66 กล่าวว่า “เหตุที่ถือท้องทะเลเป็นเจ้าแห่งสายน้ำเพราะทะเลอยู่ที่ต่ำสุด” คนทั่วไปชอบสูง ชอบสะอาด ชอบโดดเด่น แต่น้ำกลับชอบต่ำ ชอบขุ่น ชอบซ่อนตัว สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เพราะจำยอม แต่เป็นความธรรมชาติแท้จริงของสายน้ำ

เพราะการไหลของน้ำเป็นไปตามสัญชาตญาณแห่งการ “อยู่ในที่ต่ำ”  สัญชาตญาณนี้เอง ที่ทำให้น้ำสามารถรวมสายน้ำนับร้อยพันบรรจบ ณ ที่ต่ำ ชำระสิ่งสกปรกในที่ขุ่น และสะสมพลังในที่ลับตา น้ำถ่อมตน เพราะเข้าใจความจริงว่า “ความต่ำก็คือความสูง” นั่นเอง  ดังนั้น เมื่อน้ำวางการยึดติดใน “ตำแหน่ง” ลง   ผลที่เกิดขึ้นกลับกลายเป็นการดึงดูดสรรพสิ่งให้หลั่งไหลเข้ามาหาเอง

ประการถัดมา การที่น้ำสามารถทำให้ “ผู้คนรังเกียจ” ได้ แสดงให้เห็นถึงความเมตตาในปัญญาของน้ำ

บทที่ 2 กล่าวไว้ว่า “คนทั่วหล้ารู้ว่ามีความงามเหตุเพราะมีความอัปลักษณ์” ผู้คนมีใจแบ่งแยก จึงเกิดความชอบและไม่ชอบ แต่น้ำนั้นมองสิ่งใสหรือขุ่น สูงหรือต่ำเป็นเรื่องธรรมชาติ  เมื่อสิ่งสกปรกไหลเข้ามา น้ำก็ไม่ต่อต้าน เพียงให้ไหลไปอย่างสงบ แล้วปล่อยให้เวลาแยกตะกอนออกไป  เมื่อโคลนตมทับถม น้ำไม่พร่ำบ่น เพียงค่อย ๆ ชะล้าง และใช้กาลเวลาเปลี่ยนรูปผืนดินอย่างเงียบ ๆ

น้ำสามารถยอมรับสภาพแวดล้อมอยู่เหนือการแบ่งแยกใด ๆ เพราะน้ำเข้าใจว่า      “สรรพสิ่งล้วนเป็นหนึ่งเดียวกัน” หากไม่มีสิ่งสกปรก ไหนเลยจะรู้ว่าสิ่งใดสะอาด หากไม่มีความต่ำ จะตระหนักได้อย่างไรว่าสิ่งใดสูงส่ง  ชีวิตของคนเราก็เช่นเดียวกัน เรื่องราวที่ฝังใจและยากจะปล่อยวาง ยิ่งต่อต้านก็ยิ่งบั่นทอนใจ  แต่หากยอมรับด้วยใจสงบ เวลาจะค่อย ๆ เยียวยาทุกอย่างให้บรรเทาลงเอง  แท้จริงแล้ว สิ่งที่เราประสบพบเจอจะสร้างความรู้สึกแบบไหนนั้น  ไม่ใช่เหตุการณ์เป็นตัวกำหนด แต่เป็น “ทัศนคติ” ของเราต่างหาก  ในชีวิต ความราบรื่นหรืออุปสรรคล้วนไม่เที่ยง ความทุกข์หรือสุขก็ล้วนดั่งมายา  ผู้มีปัญญาย่อมให้อภัยและโอบรับทุกสิ่ง เพราะจิตใจคือผู้กำหนดรูปร่างของโลกใบนี้

ประการที่สาม การที่น้ำ “อยู่ที่ต่ำ ทำให้ผู้คนรังเกียจ” นั้น คือการเดินตามวิถีเต้าอย่างราบรื่น

บทที่ 77 กล่าวว่า “วิถีธรรมชาติตัดส่วนเกินมาเพิ่มส่วนขาด”  เต้าเปรียบเสมือนน้ำที่ไร้รูป ส่วนน้ำก็คือเต้าที่มีรูป  เมื่อน้ำไหลสู่แผ่นดินแห้งแล้ง ก็เท่ากับลดส่วนเกินของแม่น้ำ เพื่อเติมเต็มสิ่งที่พื้นดินขาด เมื่อแทรกซึมสู่คลองโคลนตม ก็คือการลดความใสสะอาดของตนเอง เพื่อเยียวยาความขาดแคลนของสิ่งแวดล้อม  การที่ยอมลดตนเพื่อให้ประโยชน์ผู้อื่นเช่นนี้ ไม่ใช่การเสียสละ แต่เป็นการเดินตามวิถีเต้าอย่างแท้จริง  เพราะ “ความดี” ที่แท้ มิใช่การเลือกทำแต่สิ่งที่ตนชอบ  แต่คือการพร้อมจะไปอยู่ ณ ที่ใดก็ตามที่โลกต้องการ โดยยัง    “คงรักษาภาระหน้าที่ของตน” ไว้

เมื่อน้ำสามารถอยู่ในที่ที่ผู้คนรังเกียจได้ นั่นคือการแสดงออกถึง “ความถ่อมตนที่แปรความขุ่นมัวให้ใสสะอาด” เพื่อบอกเราว่า  คุณธรรมที่แท้จริง ไม่ได้ฉายแสงอยู่บนที่สูง แต่ตกผลึกอยู่ในที่ต่ำ  ความแข็งแกร่งที่แท้ มิใช่อยู่ที่การสู้รบเพื่อแข่งขัน แต่คือการบรรทุกการให้อภัยเอาไว้

เมื่อเราเป็นเหมือนสายน้ำ ที่วางจิตแบ่งแยกลง  เรียนรู้ที่จะหยั่งรากในที่ต่ำ ชำระในที่เปื้อน และอุทิศในที่เงียบ ๆ  เราจะพบว่า สิ่งที่เคยมองว่า “น้อยเนื้อต่ำใจ” กลับกลายเป็นสารอาหารหล่อเลี้ยงชีวิต  และ “มุมมืด” ที่ผู้คนเหยียดหยามนั้น กลับกลายเป็นเวทีแห่งการเติบโตของเรา  นี่แหละคือหนทางแห่งเต้าที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังการ “อยู่ที่ต่ำซึ่งผู้คนรังเกียจ” อยู่ในที่ต่ำเพื่อบ่มเพาะคุณธรรมยิ่งใหญ่ และใช้การให้อภัยและความเมตตาเพื่อหล่อหลอมสู่ความสำเร็จอันยิ่งใหญ่

🌹อรุณสวัสดิ์ ชีวิตนี้ ครึ่งหนึ่งคือความเรียบง่ายของปากท้อง อีกครึ่งหนึ่งคือความฝันอันยิ่งใหญ่ หากหยอดเกลือสักนิด ก็จะเค็ม เหยาะน้ำหวานสักหน่อย ก็จะหวานฉ่ำ จะปรุงรสชาติของชีวิตแบบไหนอยู่ที่มือเรา สวิตช์ของความผาสุก อยู่ในน้ำมือของตน

อาจารย์จ้าวเมี่ยวกว่อ วันที่  26 พฤษภาคม  2568 🌹🌹🌹