บทที่ 54 ฝึกฝนคุณธรรมเป็นพื้นฐาน

สันทัดสร้างผลงานไม่หวั่นไหว

ชำนาญอุ้มไม่หลุดมือ

จัดพิธีเซ่นไหว้เพื่อสืบสาน “เต๋า”

ชั่วลูกชั่วหลานไม่สิ้นสุด

ฝึกฝนตนมีคุณธรรม

มีน้ำใสใจจริง

ฝึกฝนคนทั้งครอบครัว

ความดีจะมากล้น

ฝึกคนทั้งหมู่บ้าน

ความดีจะเพิ่มทวี

ฝึกคนทั้งประเทศ

ความดีจะอุดมสมบูรณ์

ฝึกคนทั้งโลก

ความดีจะมีทั่วปฐพี

ดังนั้น สำรวจตนจะเข้าใจผู้อื่น

สำรวจครัวตนก็เข้าใจครอบครัวอื่น

สำรวจหมู่บ้านใดจะเข้าใจหมู่บ้านอื่น

สำรวจประเทศใดจะเข้าใจประเทศอื่น

สำรวจทั่วโลกจะเข้าใจทั้งจักรวาล

ข้ารู้สภาพโลกได้อย่างไร โดยใช้วิธีนี้แล

คติธรรม

1) การปกครองแบบเต๋า เน้นหนักที่สำรวจจิตใจของตนเอง ทั้งครอบครัว ทั้งหมู่บ้าน ทั้งจังหวัด ทั้งประเทศและทั่วทั้งโลก แล้วหวนกลับมาสำรวจตนเองอีก จะทำอย่างไรให้ตนเป็นผู้สันทัดสร้างผลงานและเชี่ยวชาญการปกปักรักษา มนุษย์มีเพียงหนทางเดียวคือ ถือผู้คนเป็นกระจกเงา อาศัยการฝึกฝนคุณธรรม ให้ตนเองได้พัฒนา

2) การสังเกตคือ การมองด้วยการเปรียบเทียบ เป็นการดูด้วยความสงบนิ่ง เป็นวิธีการฝึกฝนคุณธรรมอย่างเป็นรูปธรรม เป็นการสำรวจตนเอง และพัฒนาโดยเป็นไปเองตามธรรมชาติ

3) สามารถปล่อยวางได้ เขาจึงสามารถเจริญพัฒนา ให้โลกแก่เขา สำคัญยิ่งกว่าให้สิ่งอื่น

4) การที่คนเราโชคดีได้มาจากไหน จะอาศัยขอ ขโมย คุยโว หรือหลอกมาด้วยเล่ห์กลไม่ได้ทั้งสิ้น มีแต่ต้องอาศัยน้ำใสใจจริงฝึกฝนเพื่อส่วนรวมและไร้อัตตาอย่างสุดจิตสุดใจและยืนหยัดอย่างแน่วแน่ไม่คลอนแคลน จึงจะค่อยๆ สั่งสมมาได้